Onderwijs

Bedrijfsgeschiedenis wordt niet alleen onderzocht, maar aan het einde van de BA-fase ook gedoceerd aan studenten economie en geschiedenis. In het collegejaar 2013/2014 worden de volgende bachelor cursussen gegeven:

1) Zaken zijn zaken: ontwikkelingslijnen van het moderne bedrijfsleven, docent Keetie Sluyterman (casuscursus, 7.5 ECTS)

Hoe slaagden ondernemingen, hun leiders en werknemers er in een bron van inkomsten te scheppen en hoe werden die inkomsten gedeeld? Waarom groeiden en bloeiden sommige bedrijven en waarom gingen andere ten onder? Welke bijdrage leverden de ondernemers al dan niet aan de welvaart van hun land? In de cursus Zaken zijn Zaken wordt een aantal thema’s besproken die binnen het vak bedrijfsgeschiedenis volop in de belangstelling staan, zoals de opkomst van het grootbedrijf en de blijvende betekenis van het familiebedrijf, het succes en falen van fusies en overnames, de internationalisering van het bedrijfsleven, en het bestuur van de onderneming en de verhouding tot de diverse groepen van belanghebbenden in de samenleving. De studenten krijgen een overzicht van de geschiedenis van het Nederlandse bedrijfsleven vanaf 1850. Daarnaast verrichten zij zelfstandig onderzoek in een bedrijfsarchief om meer inzicht te krijgen in de besproken thema’s en ervaring op te doen in het werken met primair bedrijfshistorisch bronnenmateriaal.

2) Macht en onmacht van het Nederlandse bedrijfsleven, docenten: Jan Luiten van Zanden en Gerarda Westerhuis (onderzoeksseminar III, 15 ECTS)

Waar komt de huidige economische crisis vandaan? En waarom duurt die zo lang? Zijn Nederlandse bedrijven steeds meer gericht op de korte termijn winsten en denken ze steeds minder aan de lange termijn? En komt dat door een gewijzigde verdeling van de macht, waarin aandeelhouders steeds meer invloed hebben gekregen, en in het management alle macht is geconcentreerd bij de CEO?  Corporate governance, oftewel het bestuur van een onderneming, is in de laatste twintig jaar een hot topic geworden. Onder andere door een wereldwijde golf van privatiseringen, deregulering en integratie van kapitaalmarkten en een aantal schandalen in het Amerikaanse bedrijfsleven (zoals Enron, Ahold) staat het onderwerp hoog op de agenda van politici, onderzoekers en bedrijven.  Het thema corporate governance is echter niet nieuw; de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) had reeds te maken met de problematiek rondom macht en onmacht van verschillende belanghebbenden binnen de onderneming  –  zoals aandeelhouders, bestuurders, overheid, en werknemers.

In deze cursus stellen we ons de vraag hoe de macht verdeeld is in het Nederlands bedrijfsleven en hoe dit het functioneren ervan beïnvloedt. Wordt bijvoorbeeld de slagvaardigheid van bedrijven groter door een daadkrachtig CEO of is collegiaal bestuur de sleutel tot succes? Kunnen bestuurders met veel commissariaten hun functie nog wel naar behoren uitoefenen of geven de vele posities bij verschillende bedrijven juist toegang tot noodzakelijke informatie? Gaan hoge bonussen hand in hand met de opkomst van “graaiende bestuurders” die meer gericht zijn op hoge winsten op korte termijn dan op continuïteit van de onderneming op de lange termijn?

Aan de hand van thema’s zoals de samenstelling van bestuur, beloningsstructuren, netwerken tussen bedrijven, het gebruik van beschermingsconstructies, en de mate van transparantie, zullen we de macht en onmacht van Nederlandse bedrijven onderzoeken. We plaatsen dit in de politieke, economische en maatschappelijke context, en vergelijken het met ontwikkelingen in het bedrijfsleven in landen als de VS, GB en Duitsland.  Naast het schrijven en presenteren van een paper, zullen studenten meewerken aan het ontwerp van een website waarop we ondernemingen gaan rangschikken op basis van de mate van het goed en verantwoord besturen van een onderneming.

Informatie cursusaanbod

Voor meer informatie over het gehele cursusaanbod van geschiedenis, ga naar de website.